Czas na podsumowanie pierwszego kwartału #newsyzrynkupracy 2025, zapraszam!
Styczeń 2025
Ranking zawodów 2025. Tu najłatwiej o dobrą pracę.
8. Samodzielni księgowi
To zawód, który od lat jest w gronie deficytowych, ale w tym roku po raz pierwszy załapał się do czołówki w rankingu Business Insidera. Samodzielnych księgowych brakuje w 256 polskich powiatach, z czego w 13 ten deficyt jest bardzo głęboki.
7. Pielęgniarki i położne
W porównaniu z ubiegłym rokiem ten bardzo potrzebny i trudny zawód spadł z podium aż o cztery lokaty. Powód jest jednak związany z metodologią. W przeciwieństwie do ubiegłego roku, w tym pod uwagę braliśmy aż 20 deficytowych zawodów. W przypadku pielęgniarek i położnych próg wejścia jest stosunkowo wysoki, przez co w tej kategorii zawód wypadł blado i zdobył aż 18 punktów na 20 możliwych. A przypomnijmy, że im więcej punktów, tym gorzej.
Jeśli bralibyśmy bowiem pod uwagę tylko deficytowość, to pielęgniarki i położne byłyby w ścisłej czołówce. To jeden z najbardziej pożądanych przez pracodawców zawód. Pielęgniarek i położnych brakuje aż w 300 polskich powiatach. Wyjątek to powiat leski na Podkarpaciu.
6. Elektrycy, elektromechanicy i elektromonterzy
To kolejny z trwale deficytowych zawodów, który jest w każdym naszym rankingu. W porównaniu z ubiegłym rokiem zaliczył awans o jedną pozycję.
Ten stosunkowo popularny zawód w Polsce nie jest dla wielu regionów wystarczająco powszechny. Braki zgłosiło tu wszystkie 16 województw, przy czym ciekawa sytuacja dotyczy dwóch powiatów na wschodzie kraju — krasnostawskiego i jasielskiego.
5. Lekarze
Nie ma też wątpliwości, że w Polsce brakuje lekarzy. Barometr Zawodów wskazuje, że deficyt w tej materii zgłosiło aż 315 samorządów w naszym kraju.
4. Operatorzy i mechanicy sprzętu do robót ziemnych
Braki wskazują tu 263 powiaty w całej Polsce. Co jednak konkretnie znaczy „operatorzy i mechanicy sprzętu do robót ziemnych”? W tej grupie według Barometru Zawodów znajdują się następujące stanowiska:
- mechanik maszyn i urządzeń drogowych
- operator maszyn drogowych
- operator maszyn i sprzętu torowego
- operator sprzętu ciężkiego
- operator koparki
- operator koparko-ładowarki
- operator ładowarki
- operator spycharki
3. Spawacze
Podobnie jak rok temu i tym razem na podium znalazło się miejsce dla spawaczy. Ostatnio było to jednak drugie miejsce, a tym razem jest trzecie. W ministerialnym badaniu na „żółto” świeci się wszystkie 16 województw. To znaczy, że przedstawicieli tego zawodu brakuje w całym kraju, dokładnie w 297 powiatach. Są więc oni mniej więcej tak samo poszukiwani, jak pielęgniarki i położne. Zarabiają nieco mniej, ale za to próg wejścia jest nieporównywalnie niższy.
2. Pracownicy służb mundurowych
To absolutny hit ostatnich kilkudziesięciu miesięcy. Rok temu pisaliśmy: „Problem w służbach mundurowych postępuje i dotyczy niemal wszystkich formacji, więc bardzo możliwe, że w przyszłym roku »mundurówka« zaliczy jeszcze większy awans w naszym zestawieniu”.
Dziś pracowników mundurowych brakuje już w 293 powiatach.
1. Kierowcy samochodów ciężarowych i ciągników siodłowych
Na szczycie rankingu bez zmian. Najbardziej poszukiwanym pracownikiem w Polsce — podobnie jak w ubiegłym roku i dwa lata temu — jest kierowca samochodu ciężarowego. Naprawdę nieliczne powiaty nie mają problemu ze znalezieniem osoby na takie stanowisko.
W skali całego kraju kierowców brakuje aż w 331 powiatach. [1]
Oferty pracy w Polsce. Grudzień 2024
NOWE oferty pracy w grudniu 2024 roku: 200 337 [2]
W grudniu ścieżka z 2024 roku pogłębiła swój spadek z listopada. Aktualnie znajduje się poniżej ścieżek z 2022, 2021 i 2019 roku, ale powyżej ścieżki z 2023 i 2020 roku.
W grudniu 2024 roku największy wzrost liczby ofert pracy w ujęciu rocznym zanotowano wśród zawodów medycznych – aż 49% więcej ofert względem grudnia 2023 roku. Spore wzrosty widoczne są również wśród zawodów prawniczych (19%) oraz wśród pracowników fizycznych (16%). Z kolei spadek popytu w grudniu zanotowano wśród zawodów w branży HR (-8% r/r) oraz wśród zawodów branży IT (-2% r/r).
Rynek Pracy Specjalistów. Podsumowanie 2024
- W 2024 roku pracodawcy opublikowali w serwisie Pracuj.pl 773 tysiące ogłoszeń o pracę.
- 19% udziału i tytuł najpopularniejszej specjalizacji przypadł sprzedaży.
- Najbardziej aktywne pod kątem rekrutacji były firmy z sektora handlu detalicznego, odpowiadając za 10% ofert w serwisie.
- 28% udziału wśród wszystkich ofert pracy stanowią ogłoszenia zakładające przynajmniej jeden z elastycznych modeli pracy (zdalnej lub hybrydowej).
- 129 000 ofert było kierowanych do pracowników fizycznych. [3]
Luty 2025
Oto 10 zawodów przyszłości, które dopiero powstają.
Menedżerka / menedżer ds. neuroróżnorodności:
Ekspertka/ekspert w zarządzaniu, HR, komunikacji i marketingu, wprowadzający podejście oparte na neuroróżnorodności. Dzięki dogłębnej wiedzy na temat funkcjonowania i potencjału ludzkiego mózgu, wspartej wykorzystaniem sztucznej inteligencji, wnosi nową jakość do kluczowych obszarów biznesowych. Jej działania koncentrują się na tworzeniu inkluzywnego środowiska pracy, które pozwala wykorzystać potencjał każdego członka zespołu. Promuje innowacyjne podejście do zarządzania różnorodnymi talentami, podkreślając znaczenie empatii i zrozumienia w budowaniu skutecznych zespołów.
Specjalistka / specjalista ds. zrównoważonego rozwoju (ESG)
Rola ta ewoluuje w kierunku zarządzania procesami ESG opartymi na zaawansowanych technologiach, zwłaszcza sztucznej inteligencji (AI). Osoba na tym stanowisku będzie pełniła funkcję koordynatora i analityka, integrującego dane z różnych źródeł, generowała prognozy oraz proponowała innowacyjne rozwiązania w zakresie zrównoważonego rozwoju. Przyszłością będzie m.in. personalizacja szkoleń i programów motywacyjnych z wykorzystaniem technologii uczenia maszynowego, a inteligentne systemy pomogą organizacjom w bieżącym dostosowywaniu się do zmian prawnych.
Longevity consultant – specjalistka/specjalista ds. wydłużania życia i poprawy jego jakości
Doradcy łączący wiedzę naukową i technologiczną, którzy będą pomagać prowadzić zdrowsze, dłuższe i bardziej satysfakcjonujące życie. Stanowisko powstanie w odpowiedzi na dynamiczny rozwój technologii medycznych, biotechnologii i praktyk związanych z wydłużaniem życia oraz poprawą jego jakości. Specjaliści ds. wydłużania życia zajmować się będą m.in. opracowywaniem strategii długowieczności dostosowanych do indywidualnych potrzeb klientów (uwzględniając ich genotyp, styl życia i cele zdrowotne), czy doradzać w zakresie zastosowania zaawansowanych technologii (takich jak urządzenia wearables monitorujące zdrowie, aplikacje analizujące parametry życiowe) oraz terapii genetycznych i spersonalizowanych leków.
AI ethics manager – ekspertka/ekspert ds. etyki sztucznej inteligencji
Kluczowa rola w organizacjach wdrażających i rozwijających sztuczną inteligencję (AI), której celem jest nadzorowanie, czy technologie AI są projektowane, wdrażane i wykorzystywane w sposób etyczny, odpowiedzialny i zgodny z wartościami organizacji, regulacjami prawnymi oraz społecznymi oczekiwaniami. W przyszłości to stanowisko stanie się jeszcze bardziej strategiczne – obejmie nadzór nad całym cyklem życia rozwiązań AI i integrację etycznych praktyk z każdym aspektem działalności organizacji.
Personal AI trainer
Osoba odpowiedzialna za programowanie, personalizację i optymalizację pracy asystentów AI w taki sposób, aby jak najlepiej odpowiadali oni na indywidualne potrzeby, preferencje i wymagania użytkowników oraz użytkowniczek. Głównym celem tego stanowiska jest tworzenie i doskonalenie rozwiązań opartych na sztucznej inteligencji, które wspierają ludzi w ich codziennych zadaniach i zwiększają produktywność. Osoba na tym stanowisku łączy umiejętności techniczne, analityczne oraz interpersonalne.
Mental wellbeing strategist
Kluczowa specjalistka/specjalista ds. zdrowia psychicznego i dobrostanu w organizacji. Odpowiada za projektowanie, wdrażanie i monitorowanie strategii oraz programów wspierających zdrowie psychiczne pracowników. Jego głównym celem jest poprawa jakości życia w miejscu pracy poprzez działania wspierające równowagę, zaangażowanie i odporność psychiczną zespołów. Osoba na tym stanowisku analizuje potrzeby organizacji i jej pracowników, opracowując holistyczne rozwiązania, które uwzględniają zarówno indywidualne wsparcie, jak i systemowe zmiany w kulturze organizacyjnej. Kluczowe obowiązki obejmują tworzenie programów zdrowia psychicznego (np. warsztaty, szkolenia, sesje mindfulness), wspieranie pracowników w trudnych sytuacjach, doradztwo dla liderów oraz monitorowanie skuteczności wdrażanych inicjatyw.
Future skills architect – architektka/architekt kompetencji przyszłości
Nowoczesne stanowisko w obszarze HR, skoncentrowane na budowaniu przyszłościowych kompetencji pracowników, wspieraniu ich rozwoju zawodowego oraz przygotowywaniu organizacji na dynamiczne zmiany rynkowe. Osoba pełniąca tę funkcję odpowiada za projektowanie, wdrażanie i zarządzanie inicjatywami rozwojowymi, które umożliwiają pracownikom zdobywanie nowych umiejętności (upskilling), przekwalifikowanie się na inne role (reskilling) oraz adaptację do zmieniającego się środowiska pracy poprzez odrzucanie starych nawyków i uczenie się nowych podejść (unlearning). Do obowiązków tej osoby należeć będzie m.in. wdrażanie nowoczesnych metod edukacyjnych przy wykorzystaniu technologii (np. platform e-learningowych, symulacji VR, sztucznej inteligencji) w procesach szkoleniowych czy tworzenie spersonalizowanych ścieżek rozwoju kariery z wykorzystaniem analizy danych i sztucznej inteligencji, dostosowanych do indywidualnych potrzeb i celów pracowników.
Human-robot interaction designer – projektant interakcji człowiek-robot
Innowacyjne stanowisko, którego celem jest projektowanie i optymalizacja interakcji między ludźmi a robotami w sposób naturalny, efektywny i przyjazny. Osoba na tym stanowisku łączy kompetencje technologiczne, psychologiczne i projektowe, aby tworzyć rozwiązania, które ułatwiają współpracę z robotami, jednocześnie dbając o to, by ich obecność harmonijnie wpisywała się w codzienne życie ludzi. Stanowisko to obejmuje nie tylko techniczne aspekty programowania robotów, ale także projektowanie zachowań, komunikacji i adaptacji robotów do różnorodnych kontekstów społecznych i środowiskowych. W roli HRI designera kluczowe będzie zrozumienie potrzeb ludzi, ich oczekiwań i ograniczeń w interakcji z maszynami oraz uwzględnienie tych aspektów w procesie tworzenia robotów.
Biomedical data strategist – specjalistka/specjalista ds. analityki biomedycznej
Osoba odpowiedzialna za monitorowanie, analizowanie i interpretowanie danych zbieranych przez urządzenia biomedyczne, takie jak smartwatche, opaski fitness, sensory czy wszczepialne czujniki. Łączy wiedzę z zakresu technologii, biomedycyny oraz analizy danych, aby zapewnić użytkownikom precyzyjne informacje dotyczące ich zdrowia oraz wspierać rozwój i optymalizację urządzeń w ramach technologii Internet of Bodies (IoB). Rola ta obejmuje zarówno analizę dużych zbiorów danych dotyczących zdrowia, jak i współpracę z zespołami technologicznymi i medycznymi. Specjalista ds. analityki biomedycznej przyczynia do tworzenia systemów monitorujących zdrowie w czasie rzeczywistym, wspierających wczesne wykrywanie chorób i dostosowywanie działań profilaktycznych.
Drone traffic controller – kontroler/kontrolerka ruchu dronów
Nowoczesne stanowisko, które odgrywa kluczową rolę w zarządzaniu ruchem dronów w przestrzeni powietrznej. Osoba na tym stanowisku odpowiada za monitorowanie, koordynację i kontrolę tras lotniczych dronów, zarówno tych przemysłowych, jak i osobistych, aby zapewnić bezpieczeństwo, efektywność oraz płynność ich poruszania się w złożonym środowisku miejskim i przemysłowym. W erze dynamicznego rozwoju technologii dronów, kiedy urządzenia te stają się narzędziami do transportu towarów i wykonywania precyzyjnych zadań, rola kontrolera ruchu dronów jest kluczowa dla zapobiegania kolizjom, optymalizacji tras oraz zarządzania przestrzenią powietrzną w sposób zrównoważony. [4]
Tradycyjne benefity już nie wystarczą. Młodzi się nimi nie zadowolą.
Niemal połowa Polaków wskazuje, że benefitem pozapłacowym, na który zwracają największą uwagę, jest atrakcyjny pakiet medyczny. Inaczej sytuacja wygląda w przypadku pokolenia Z. Jakich dodatków oczekują?
- 52% młodych badanych wskazuje, że benefitem, na który zwracają największą uwagę są elastyczne godziny pracy.
- Aż 49% przedstawicieli pokolenia Z chciałoby otrzymywać od firmy dodatkowe dni wolne.
- Szkolenia i kursy to kluczowy benefit dla młodych, wskazany przez 46% badanych.
- 45% młodych preferuje pracę hybrydową lub zdalną, co przewyższa inne grupy wiekowe.
- Wsparcie psychologiczne jest istotne dla 30% najmłodszych – to znacznie więcej niż wśród wszystkich pozostałych pracowników. [5]
W tych zawodach będzie praca. Oto profesje przyszłości
Z raportu World Economic Forum wynika, że do 2027 r. z globalnego rynku zniknie 83 mln miejsc pracy, a 69 mln zostanie utworzonych.
Największe ryzyko utraty pracy dotyczy pracowników zajmujących się wprowadzaniem danych, pracowników administracyjnych, kasjerów, w tym kasjerów bankowych, księgowych i urzędników ds. płac, pracowników ds. ubezpieczeń i finansów oraz pracowników zajmujących się ewidencją i magazynowaniem.
Raport wskazuje również na spadek zapotrzebowania na pracowników sprzedaży bezpośredniej czy specjalistów ds. kredytów i pożyczek.
Z kolei zawody przyszłości to profesje powstające w odpowiedzi na szybkie zmiany technologiczne, społeczne i ekologiczne. To stanowiska, które nie tylko odpowiadają na bieżące potrzeby rynkowe, ale koncentrują się na innowacjach, automatyzacji oraz wdrażaniu rozwiązań, które przekształcają modele biznesowe.
Do zawodów, które będą miały kluczowe znaczenie w przyszłości, należą inżynierowie sztucznej inteligencji (AI) oraz specjaliści ds. uczenia maszynowego (ML). Ich zadaniem jest opracowywanie algorytmów, które umożliwiają maszynom uczenie się i optymalizację procesów bez konieczności interwencji człowieka. Te profesje będą odgrywać decydującą rolę w automatyzacji oraz personalizacji usług w sektorach takich, jak finanse, opieka zdrowotna czy logistyka.
Kolejne poszukiwane zawody to:
- specjalista ds. cyberbezpieczeństwa,
- manager ds. energii odnawialnej oraz specjalista ds. ESG,
- operator maszyn CNC, specjalista ds. automatyki przemysłowej oraz technik zajmujący się instalacjami i konserwacja systemów produkcyjnych. [6]
Oferty pracy w Polsce. Styczeń 2025
NOWE oferty pracy w styczniu 2025 roku: 273 669
W styczniu pracodawcy opublikowali w sieci o 12% więcej ogłoszeń o pracę niż przed rokiem. Tym samym już drugi miesiąc z rzędu utrzymała się wysoka dodatnia dynamika.
W styczniu 2025 roku największy wzrost liczby ofert pracy w ujęciu rocznym zanotowaliśmy wśród zawodów medycznych – aż 20% więcej ofert względem stycznia 2024 roku. Spore wzrosty widoczne są również wśród pracowników fizycznych (17%) oraz zawodów prawniczych (9%) i w branży HR (8%).
Z kolei niewielki spadek popytu w styczniu zanotowaliśmy wśród zawodów w branży IT (-3% r/r). [7]
Marzec 2025
Mobilność zawodowa Polaków 2025
- 37% badanych poszukuje obecnie pracy lub planuje w najbliższym czasie zmienić obecną.
- W przypadku najmłodszych chęć takiej zmiany deklaruje aż 43%.
- W ciągu ostatnich 12 miesięcy 19% aktywnych zawodowo osób zdecydowało się na zmianę miejsca zatrudnienia.
- Wśród najmłodszych w ciągu ostatniego roku aż 49% osób podjęło decyzję o zmianie pracy.
- Kluczowym powodem poszukiwania nowego zatrudnienia pozostają zarobki. 55% ogółu badanych i 52% najmłodszych respondentów wskazuje chęć wyższych wynagrodzeń jako główny powód zmiany pracy. [8]
Kobiety na zawodowym starcie.
- 63 proc. badanych młodych kobiet obawia się niskich wynagrodzeń – wynika badania przeprowadzonego na zlecenie Warszawskiego Instytutu Bankowości przez Instytut Badań Pollster.
- Mimo tego, że badane obawiają się, że ich wynagrodzenia będą niskie, to często brakuje im umiejętności negocjacji płacowych. Co druga badana (53 proc.) przyznaje, że ma trudności w negocjowaniu swojego wynagrodzenia.
- Ponadto co druga badana (51 proc.) wskazuje na brak stabilności zatrudnienia jako jedną z głównych obaw. Wiąże się to m.in. z problemem z uzyskaniem umowy o pracę.
- 4 na 10 młodych badanych kobiet wskazało, że ich obawą jest trudność w łączeniu pracy z życiem prywatnym. [9]
Oferty pracy w Polsce. Luty 2025
NOWE oferty pracy w lutym 2025 roku: 255 654.
W lutym pracodawcy opublikowali w sieci o 9% więcej ogłoszeń o pracę niż przed rokiem. To już trzeci miesiąc z rzędu kiedy na rynku rekrutacyjnym utrzymuje się wysoka dodatnia dynamika. [10]
W lutym 2025 roku największy wzrost liczby ofert pracy w ujęciu rocznym zanotowaliśmy (podobnie jak w styczniu) wśród zawodów medycznych – aż 23% więcej ofert względem lutego 2024 roku. Spory wzrost widoczny jest również wśród pracowników fizycznych (11%). Z kolei spadek popytu w lutym zanotowaliśmy wśród zawodów w branży HR (-5% r/r), prawnej (-3% r/r) oraz w branży IT i wśród finansistów (-2% r/r).
Pokolenie Z a AI na rynku pracy
- 32% badanych deklaruje obawy związane ze sztuczną inteligencją i jej wpływem na ich obecne miejsca pracy.
- Wśród najmłodszych badanych aż 38% odczuwa zagrożenie wynikające z wpływu AI na ich sytuację zawodową.
- 37% przedstawicieli pokolenia Z przyznaje, że zdarzyło im się używać sztucznej inteligencji w trakcie wykonywania obowiązków zawodowych.
- 39% przedstawicieli pokolenia Z deklaruje, że wie, czym jest promptowanie narzędzi AI.
- To duża różnica w porównaniu do ogółu badanych, wśród których taką wiedzę posiada 27%. [11]
Wiek bywa przeszkodą, a nie powinien.
Jak wynika z sondażu przeprowadzonego przez Hays Poland na portalu LinkedIn na przełomie września i października 2024 roku, aż 90 proc. spośród 800 respondentów zgadza się z twierdzeniem, że osobom w wieku 50+ jest trudniej na rynku pracy. Przeciwnego zdania jest zaledwie 4 proc., a kolejne 6 proc. nie potrafiło udzielić jednoznacznej odpowiedzi.
Największe przeszkody to, według sondażu Hays Poland, uprzedzenia i stereotypy towarzyszące tej grupie zawodowej na rynku pracy. Takiego zdania jest aż 80 proc. respondentów.
Eksperymentalne badanie Polskiego Instytutu Emerytalnego „Ageizm w Polsce” potwierdza, że dyskryminacja ze względu na wiek występuje na rynku pracy. Doświadczonym pracownikom znalezienie pracy zajmuje średnio pół roku dłużej, a aż 9 na 10 CV pozostaje bez odpowiedzi.
Z przeprowadzonego eksperymentu wynika, że na kolejne etapy rekrutacji na stanowiska niewymagające specjalistycznego doświadczenia kandydaci w wieku 28 lat byli zapraszani dwa razy częściej niż 52-latkowie, bez względu na płeć.
W przypadku stanowisk wymagających doświadczenia branżowego różnica w proporcjach pozytywnych odpowiedzi na zgłoszenie do pracy dla kobiet zwiększyła się, a dla mężczyzn zmniejszyła się, jednak wciąż młodszy mężczyzna był zapraszany na rozmowę rekrutację niemal dwa razy częściej niż starszy.
Również według danych GUS znalezienie nowego zajęcia osobom starszym zajmowało więcej czasu. W czwartym kwartale 2024 roku pracownik przeciętnie szukał pracy 8,4 miesiąca.
W przedziale wiekowym 45-54 lata czas ten wydłużył się do 9,6 miesiąca, a w grupie osób, które mają 55-74 lata – do 9,8 miesiąca.
Najkrócej pracy szukały osoby najmłodsze w wieku 15-19 lat (4,1 miesiąca) oraz 30-34 lata (6,4 miesiąca). [12]
Zapraszam do lektury mojej najnowszej książki : „Reskilling i upskilling. Jak skutecznie wspomagać rozwój pracowników”, która znajdziecie TUTAJ: https://onepress.pl/ksiazki/reskilling-i-upskilling-jak-skutecznie-wspomagac-rozwoj-pracownikow-agnieszka-ciecwierz,resups.htm#format/d
Zapraszam za miesiąc na kolejne #newsyzrynkupracy i co poniedziałek na mojego INSTAGRAMA!
*Przy okazji wyjaśniam, że #newsyzrynkupracy to newsy publikowane w danym miesiącu na moim Instagramie, a niniejszy biuletyn to ich zbiór.
Źródło:
[1] Cały artykuł: https://businessinsider.com.pl/praca/wzrost-bezrobocia-w-listopadzie-ministerstwo-przedstawia-najnowsze-dane/db2wf6p
[2] Raport Grant Thornton: https://grantthornton.pl/publikacja/rynek-rekrutacyjny-trzyma-sie-mocno/
[3] Badanie Pracuj.pl: https://media.pracuj.pl/375579-rynek-pracy-specjalistow-podsumowanie-2024
[4] Cały artykuł: https://www.forbes.pl/forbeswomen/10-zawodow-przyszlosci-ktore-dopiero-powstaja-gdzie-bedzie-praca/p1sd3yc
[5] Badanie Pracuj.pl: https://media.pracuj.pl/379804-psycholog-w-biurze-dla-pokolenia-z-to-wazniejszy-benefit-niz-ubezpieczenie-na-zycie
[6] Cały artykuł: https://www.pulshr.pl/rekrutacja/w-tych-zawodach-bedzie-praca-oto-profesje-przyszlosci,109854.html?mp=promo
[7] Raport Grant Thornton: https://grantthornton.pl/publikacja/mocny-poczatek-roku-na-rynku-rekrutacyjnym/
[8] Badanie Pracuj.pl: https://media.pracuj.pl/384434-starsi-pracownicy-szukaja-stabilizacji-mlodzi-nowej-pracy-mobilnosc-zawodowa-polakow-w-2025-roku
[9] Cały artykuł: https://www.pulshr.pl/rekrutacja/kobiety-na-zawodowym-starcie-najbardziej-obawiaja-sie-niskich-wynagrodzen,110865.html
[10] Raport Grant Thornton: https://grantthornton.pl/publikacja/mocny-luty-na-rynku-pracy/
[11] Badanie Pracuj.pl: https://media.pracuj.pl/387392-paradoks-ai-38-mlodych-pracownikow-boi-sie-o-swoja-prace-mimo-ze-najlepiej-znaja-sztuczna-inteligencje
[12] Cały artykuł: https://www.pulshr.pl/rekrutacja/wiek-bywa-przeszkoda-a-nie-powinien-na-takim-podejsciu-przegrywaja-wszyscy,111184.html